HER DOĞRUYU HER YERDE SÖYLEMEMELİ

Muhterem Kardeşlerim… Her yazımızda olduğu gibi, sizleri önemli konularda öncelikle sahih kaynaklardan faydalanarak bilgilendirmek istiyoruz. Bu yazılarımızda Tam İlmihâl Seâdet-i Ebediyye, İmam-ı Rabbânî Hazretleri'nin Mektûbât adlı eseri ve Hakikat Kitabevi'nin İhlas Yayınları'ndan istifade ediyoruz. Efendim; Doğruluk ve doğru söz, dinimizin esaslarındandır. Fakat büyüklerimiz, “Sözün doğru olmalı, ama her doğruyu her yerde söylememelidir.” demişlerdir. Ulu orta, köre kör, sağıra sağır demek uygun olmaz. Dünya ve ahirete faydası olmayan bir doğruyu söylemekte ise zaten fayda yoktur. “Denizde su, ormanda ağaç, çölde kum olur.” demek doğrudur. Fakat boş sözdür. Bu doğru söz insanların içinde beş on kere tekrarlanırsa ona deli derler. Dokuz köyden kovulmamak için doğruyu, dinimizin emrine uygun söylemelidir! Mesela hırsız, ahlaksız, hain insan kötüdür. Böyle birini ıslah etmek için “Sen ahlaksızsın.” denirse bunu kabul etmez. Dokuz köyde böyle konuşursak her köyden kovuluruz. Bunun yerine iyi ahlakın güzelliği anlatılarak kötülükten vazgeçirmeye çalışılmalıdır. “Yiğitlik ondur. Biri kaçmak, dokuzu hiç görünmemek.” sözünde bir pasiflik varmış gibi görünse de yiğitlik, kabadayılık değildir. Kavga çıkaran, baş yaran, belası yüzünden yanına varılmayan kimseye yiğit denmez. Yiğit; haklı olduğu ve gücü yettiği hâlde affeden, intikam almayan, kavga etmeyen, insanlarla iyi geçinen kimsedir. Hadis-i şerifte buyuruluyor ki: “Yiğitlik, kahramanlık, pehlivanlık hasmını yenen değil, öfkesini yenendir.” [Buhari] Harpte düşman karşısında cesur, fakat Müslümanlar arasında mütevazı olmalıdır. RIZIKTAN ENDİŞE ETMEMELİ Her şeyin başı doğruluktur. Her işin nizam ve intizamı doğruluk iledir. Hadis-i şerifte buyuruldu ki: “Doğru olunuz, doğruluk gerçeği, gerçek de Cennet yolunu gösterir. Bir kimse doğruluktan ayrılmaz, doğruluğu düstur edinirse, Allah indinde o kimse sıddıklardan olur.” [Buhari] Bir haramdan kaçınmak, milyonlarca nafile ibadetten evladır. Günahtan kaçınmak, ibadet yapmaktan önce gelir. Bir hadis-i şerifte, “Çok az bir günahtan kaçınmak, bütün cin ve insanların [nafile] ibadetleri toplamından daha iyidir.” buyuruluyor. Her günah, Allahü Teâlâ'ya isyan olduğundan büyüktür. Fakat bazıları diğerlerine göre küçük görünür. Küçük bir günahı işlememek, bütün cihanın nafile ibadetlerinden daha sevaptır. Çünkü nafile ibadet yapmak farz değildir. Günahlardan kaçınmak ise farzdır. [Rıyâd-un-Nâsıhîn] Rızıktan endişe etmemeli, bu yüzden doğruluktan ayrılıp haramlara düşmemelidir. Rızık mukadderdir. Yani herkesin rızkı bellidir; artmaz, eksilmez. İnsan rızkını almadan dünyadan ayrılmaz. İsteyene helalden gelir, isteyene haramdan. Gelen miktar aynıdır. Ecel de mukadderdir. Yani herkesin ömrü bellidir; uzamaz, kısalmaz. Vakti dolunca dünyadan ayrılır. Kaza ve kader, hayır ve şer zaten imanın şartlarındandır. Peki, daha ne istiyoruz, niçin şükretmiyoruz? Rızkımız belli, ömrümüz belli, başımıza gelenler Allah'tandır. Artık dileyen şükretsin, dileyen de nankörlük etsin. Genç bir adam, Kâbe'de sürekli, “Ey doğruların yardımcısı olan Allah'ım, ey haramdan sakınanların yardımcısı olan Allah'ım, sana hamdüsenalar ederim.” diye dua eder. Bu durum herkesin dikkatini çeker. Birisi ona: “Niçin hep aynı duayı yapıyorsun, başka bir şey bilmiyor musun?” diye sorar. O da anlatır: “7-8 sene önce yine Kâbe'deyken içi altın dolu bir torba buldum. Tam 1.000 altın vardı. İçimden bir ses, ‘Bu altınlarla şunları şunları yaparsın.’ diyordu. Hayır, dedim kendi kendime. Bu benim değil, başkasının malı. Kullanırsam haram olur, dedim. Bu sırada birisi, ‘Şöyle bir torba bulan var mı?’ diye bağırıyordu. Yanına çağırdım. Nasıl bir torba olduğunu, içinde ne bulunduğunu sordum. Torbayı tarif etti ve içinde 1.000 altın olduğunu söyledi. ‘Al öyleyse torbanı.’ diyerek torbayı kendisine verdim. Adam torbayı açtı ve içinden bana 30 altın verdi. Pazara gittim. Temiz yüzlü genç bir esiri [köleyi] överek satıyorlardı. Gencin temizliği dikkatimi çekti. Yanlarına giderek, ‘Bu köle için ne istiyorsunuz?’ diye sordum. ‘30 altın.’ dediler. Adamdan aldığım 30 altını vererek genci satın aldım. Bir iki yıl geçti. Genç çok çalışkan ve çok edepli idi. Onu aldığıma çok memnun olmuştum. Bir gün onunla giderken karşıdan iki üç kişi geliyordu. Genç bana: ‘Efendim, ben Fas Emiri'nin oğluyum. Bu gelenler babamın adamları. Beni buldular. Senden beni satın almak isteyecekler. Sen iyi bir insansın, onlara beni 30 bin altından aşağıya satma.’ dedi. O kişiler yanıma geldi ve ‘Bu esiri bize satar mısın?’ diye sordular. ‘Satarım.’ dedim. ‘60 altın verelim.’ dediler. ‘Olmaz.’ dedim. ‘İyi ama sen bunu 30 altına almadın mı? Biz sana iki mislini veriyoruz.’ dediler. Ben de ‘Öyleyse gidin pazardan alın.’ dedim. Artıra artıra 20 bin altına kadar çıktılar. ‘30 binden aşağı olmaz.’ dedim. Çaresiz kabul ettiler. Altınları verip genci alarak gittiler. Ben o 30 bin altınla iş yerleri açtım, ticaret yaptım ve daha da zengin oldum. Bir gün arkadaşlarım, ‘Çok zengin bir ailenin iyi bir kızı var. Babası yeni vefat etti. Onunla seni evlendirelim.’ dediler. Ben de kabul ettim. Nikâh kıyıldı. Deve yükleriyle çeyizini getirdiler. Çeyiz arasında bir torba dikkatimi çekti. Kıza, ‘Bu nedir?’ diye sordum. ‘İçinde 970 altın var. Babam Kâbe'de bu altınları kaybetmiş, bulan gence 30'unu vermiş. Kalanını da bana hediye etti, çeyizime koymamı istedi.’ dedi. Demek ki bulduğum altınlar benim rızkımmış. Vermeseydim haram yoldan gelecekti, şimdi helal yoldan yine bana geldi.” Öyleyse haramı ateş bilip ona uzanmamalı, günah kazanmamalıyız. İSLAM'IN ADALETİ Rum Kayseri Herakliyus'un büyük ordularını perişan eden İslam askerlerinin başkomutanı Ebu Ubeyde bin Cerrah Hazretleri, zafer kazandığı her şehirde adamlarına emir vererek Rum halkına Halife Hazreti Ömer'in emirlerini duyururdu. Humus şehrini alınca şöyle buyurdu: “Ey Rumlar! Allahü Teâlâ'nın yardımıyla ve Halifemiz Ömer'in emrine uyarak bu şehri de aldık. Hepiniz ticaretinizde, işinizde, ibadetlerinizde serbestsiniz. Malınıza, canınıza, ırzınıza kimse dokunmayacaktır. İslamiyet'in adaleti aynen size de tatbik edilecek, her hakkınız gözetilecektir. Dışarıdan gelen düşmana karşı Müslümanları koruduğumuz gibi sizi de koruyacağız. Bu hizmetimize karşılık olmak üzere, Müslümanlardan hayvan zekâtı ve uşur aldığımız gibi sizden de senede bir kere cizye vermenizi istiyoruz. Size hizmet etmemizi ve sizden cizye almamızı Allahü Teâlâ emretmektedir.” Humus Rumları, cizyelerini seve seve getirip Beytülmal emini Habib bin Müslime'ye teslim ettiler. Herakliyus'un bütün ülkesinden asker toplayarak Antakya'ya hücuma hazırlandığı haberi alınca, Humus şehrindeki askerlerin de Yermük'teki kuvvetlere katılmasına karar verildi. Ebu Ubeyde Hazretleri, şehirde memurların şöyle bağırmalarını emretti: “Ey Hıristiyanlar! Size hizmet etmeye, sizi korumaya söz vermiştim. Buna karşılık sizden cizye almıştım. Şimdi ise Halifeden aldığım emir üzerine Herakliyus ile savaşacak olan kardeşlerime yardıma gidiyorum. Size verdiğim sözü yerine getiremeyeceğim. Bunun için hepiniz Beytülmal'e gelip cizyelerinizi geri alınız. İsimleriniz ve verdikleriniz defterimizde yazılıdır.” Suriye şehirlerinin çoğunda da böyle oldu. Hıristiyanlar, Müslümanların bu adaletini ve şefkatini görünce, senelerden beri Rum imparatorlarından çektikleri zulüm ve işkencelerden kurtuldukları için bayram yaptılar. Sevinçlerinden ağladılar. Çoğu seve seve Müslüman oldu. Kendi arzularıyla Rum ordularına karşı İslam askerine casusluk yaptılar. İslam devletlerinin meydana gelmesi ve yayılması asla saldırmakla olmadı. Bu devletleri ayakta tutan, yaşatan başlıca kuvvet iman gücüydü. İslam dininde çok kuvvetli bulunan adalet, iyilik, doğruluk ve fedakârlık meziyetleri de bu devletlerin en önemli dayanaklarıydı. Kur'an-ı Kerim'de mealen buyuruldu ki: “Allah, adaleti, iyilik yapmayı, akrabaya bakmayı emreder. Hayasızlığı, fenalığı ve haddi aşmayı men eder.” [Nahl, 90] “Ey iman edenler! Bir millete olan öfkeniz, sizi adaletsizliğe sürüklemesin. Adil olunuz.” [Maide, 8] SÖZÜNÜN ERİ İbrahim aleyhisselam, Allahü Teâlâ kendisine bir oğul verirse onu Allah için kurban edeceğini söyledi. Dileği gerçekleşince, sözünü yerine getirmesi rüyasında bildirildi. Hazreti İbrahim, sözünde durarak oğlunu kurban etmek istedi. Cenab-ı Hak, “İbrahim, gerçekten rüyasına sadakat gösterdi. Elbette bu açık bir imtihandı. Oğluna karşılık ona büyük bir kurbanlık koç fidye verdik. İhsan sahiplerini böyle mükâfatlandırırız.” buyurdu. Hazreti İbrahim; Nemrud tarafından ateşe atıldığında canıyla, Hazreti İsmail'i kurban etmesi emredildiğinde evladıyla, ovaları kaplayan bütün sürülerini bağışlamakla da malıyla imtihan edildi. Üç imtihanı da kazandı. Kur'an-ı Kerim'de “Sözünün eri İbrahim” diye övüldü. [Necm, 37] Böyle sözünde durmak büyük bir fazilettir. Kur'an-ı Kerim'de sözünde duranlar övülmektedir: “Müminler içinde Allah'a verdiği sözde duran nice erler var.” [Ahzab, 23] “Elbette İbrahim, sadık bir Peygamberdi.” [Meryem, 41] “İsmail, sözünde sadık Resul bir nebi idi.” [Meryem, 54] Hadis-i şerifte ise şöyle buyurulmuştur: “Doğruluk iyiliğe, iyilik Cennet'e götürür. İnsan doğruluk ile Allah indinde sıddıklardan yazılır.” [Müslim] Hazreti İbrahim, Cenab-ı Hakk'ın gönderdiği koçu kurban etti. Peygamber Efendimiz, Eshab-ı Kiram'a, “Kurban kesmek, babanız İbrahim'in sünnetidir.” buyurdu. [Hâkim] Allahü Teâlâ cümlemizi sevdiği kullarla haşreylesin. Büyüklerin nasihatlerini dinleyen ve onlara uyan salih kullarından eylesin. Âmin.