ERDOĞAN’IN DİKKATİ ENGELLEME PLANINI CANLI YAYINDA BOZDU!

TÜRKİYE-IRAK İMZA TÖRENİNDE TARİHİ "HAMSE" MÜDAHALESİ: ERDOĞAN’IN DİKKATİ ENGELLEME PLANINI CANLI YAYINDA BOZDU! Geçtiğimiz günlerde Türkiye - Irak  Arasında ikili anlaşmaların canlı yayınlanan tarihi imza töreninde akılalmaz bir diplomatik skandal yaşandı. İran yanlısı Iraklı ulaştırma bakanının atmak istemediği imzayı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın müthiş dikkati ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a verdiği Arapça "Hamse" (Beş) talimatı kurtardı. Irak Başbakanı Zeydi'ye kendi kabinesi içinden kurulan kumpas, dünya kamuoyunun gözü önünde bozuldu.   ANKARA- Bölgesel ticareti ve kalkınmayı yeniden şekillendirecek tarihi Kalkınma Yolu Projesi’nin imza töreni, diplomasi tarihine geçecek bir vesayet savaşına sahne oldu. İki ülke heyetlerinin, diplomatlarının ve uluslararası basının hazır bulunduğu, canlı yayınlanan törende, Irak hükümeti içindeki Tahran nüfuzu doğrudan bir kumpasla gün yüzüne çıktı. Irak Başbakanına Canlı Yayında Tuzak Kuruldu! İmza töreninde Türkiye ile Irak arasında 5 kritik anlaşmanın imzalanması planlanırken, sıra Kalkınma Yolu sözleşmesine geldiğinde büyük bir kriz patlak verdi. İran’a yakınlığı ve Bedir Örgütü Şura Meclisi üyeliğiyle bilinen Irak Ulaştırma Bakanı Web Haseni, sözleşmeyi imzalamamak için direndi ve adeta donup kaldı. "Beş değil dört anlaşma yok muydu?" diyerek durumu bilmezden gelmeye çalışan bakan, daha sonra "kalemim yoktu" gibi inandırıcılıktan uzak bahanelerin arkasına sığındı. Kendi kabinesindeki bakanın bu ani direnişi karşısında neye uğradığını şaşıran Irak Başbakanı Ali Zeydi, canlı yayında büyük bir şaşkınlık ve derin bir mahcubiyet yaşayarak son derece zor durumda kaldı. Uzmanlar, bu sabotaj girişiminin aslında doğrudan Başbakan Zeydi’yi ve Türkiye’yi hedef alan diplomatik bir tuzak olduğunu belirtiyor. Erdoğan Duruma El Koydu: "Hamse!" Törendeki tuhaf aksaklığı ve dönen kumpası saniyeler içinde fark eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, olağanüstü diplomatik refleksiyle duruma doğrudan müdahale etti. Başbakan Ali Zeydi’ye dönerek net bir şekilde "Beş anlaşma değil miydi?" sorusunu yönelten Erdoğan, hemen ardından Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a talimat vererek durumu çözmesini istedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Iraklı bakanın kaçış alanını tamamen kapatmak adına hem Türkçe "Beş" hem de doğrudan muhatapların anlayacağı şekilde Arapça "Hamse" (Beş) diyerek tarihi bir kararlılık sergiledi. Bu güçlü diplomatik irade ve uyarının ardından, köşeye sıkışan ulaştırma bakanı geri adım atarak sözleşmeyi imzalamak zorunda kaldı. Törendeki Bölgesel "Van Minut (One Minute)" Bölge uzmanları, yaşanan bu durum, İran’ın Irak devlet mekanizması üzerindeki derin vesayetini ve adeta bir "paralel yapı" gibi hareket eden uzantılarını tüm dünyaya gösterdiğine işaret ediyorlar. Irak Başbakanı Zeydi'nin, Tahran’ın kontrolü dışına çıkarak Türkiye, Arap Körfezi ve Batı ile ilişkilerini geliştirme çabaları, kendi bakanları üzerinden sabote edilmeye çalışıldığını belirten bölge uzmanları, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tören sırasındaki "Hamse" çıkışını, Irak sahasında İran vesayetine karşı vurulmuş tarihi bir diplomatik darbe ve adeta bölgesel bir "Van Minut (One Minute)" olarak nitelendiriyorlar. Irak'taki "Paralel Yapı" Deşifre Oldu Yaşanan bu skandal, İran’ın Irak devlet mekanizması üzerindeki derin vesayetini ve adeta bir "paralel yapı" gibi hareket eden uzantılarını tüm dünyaya gösterdi. Irak Başbakanı Zeydi'nin, Tahran’ın kontrolü dışına çıkarak Türkiye, Arap Körfezi ve Batı ile ilişkilerini geliştirme çabaları, kendi bakanları üzerinden sabote edilmeye çalışıldı.  Bölgesel Dengeler ve Vesayet Tartışmaları Bölge analistleri ve konunun uzmanları, imza töreninde yaşanan bu anlık krizi daha geniş bir perspektifle değerlendirmektedir: İç Siyasi Dengeler ve Dış Etki Yorumları:  Uzmanlar, Irak Ulaştırma Bakanı Haseni'nin, bölgede etkinliğiyle bilinen Bedir Örgütü Şura Meclisi üyesi olduğuna dikkat çekmekte ve Irak kabinesindeki bu tereddütün, Tahran yönetiminin Kalkınma Yolu Projesi’ne yönelik çekincelerinin Bağdat bürokrasisindeki bir yansıması olabileceğini, İran'ın, projenin hayata geçmesiyle kendi kontrolündeki Hürmüz Boğazı'nın, jeopolitik ağırlığının azalmasından endişe duyduğunu dile getirmektedir. Diğer taraftan analistler, Kalkınma Yolu güzergahının aktif hale gelmesi durumunda Hürmüz Boğazı'nın küresel ticaretteki ağırlığının dengeleneceğini, bunun da bölgedeki rekabetçi refleksleri tetiklediğini belirtiyor. Uzmanlara göre Türkiye'nin "kazan-kazan" ilkesine dayalı bu kapsayıcı stratejisi, bölge ülkelerinin kendi çıkarları doğrultusunda daha bağımsız hareket edebilmelerine olanak tanıyor Bağdat’ın Çok Yönlü Denge Arayışı:  Siyasi uzmanlar, Başbakan Ali ez-Zeydi’nin son dönemde ABD, Körfez ülkeleri ve Türkiye ile ilişkilerini dengeli bir zeminde geliştirerek ülkesinin dış politikasını çeşitlendirmeye çalıştığını belirtmektedir. Ancak uzmanların analizlerine göre, Irak devlet aygıtı içindeki farklı yapıların dış aktörlerle olan organik bağları, Bağdat hükümetinin bu denge politikasını zaman zaman sabote etme riski taşımaktadır. Uzmanların, Irak devlet mekanizması içindeki bu farklı grupların varlığını, Bağdat’ın ortak kararlar alma süreçlerini zaman zaman zorlaştırdığını ifade etmektedirler Doğrudan Temas ve Kazan-Kazan Vizyonu:  Analistler, Türkiye'nin Ovaköy Sınır Kapısı üzerinden doğrudan Bağdat ile aracısız bağ kurma stratejisinin, bölge ülkelerini üçüncü tarafların nüfuz alanlarından çıkararak kendi bağımsız çıkarları doğrultusunda politika geliştirmelerine imkan tanıdığı görüşündedir. Bu durum, bölge ekonomisinde %93 petrole bağımlı olan Irak için, bu oranı %40-60 seviyelerine indirerek ekonomik bağımsızlığını kazanma fırsatı sunmaktadır.