KASSAK – USSAM KOMİSYONU: ZAFERDE KARDEŞLİK, ACIDA SESSİZLİK

Birlikte kazanılan zaferler kardeşliği güçlendirir. O kardeşliğin gerçek derinliği ise acı gerçekleri birbirimize açıkça söyleyebildiğimizde anlaşılır. Karabağ’ın yeniden Azerbaycan’ın egemenliğine kavuşmasına Türkiye’de milyonlarca insan, kendi vatanından bir parçaya kavuşmuşçasına sevindi. “Tek millet, iki devlet” sözü, o günlerde ortak bir sevince dönüştü. Ancak aynı bağı geleceğe taşımak, birbirimizin kaygılarına da kulak vermeyi gerektiriyor. 2024 yılında Akit TV ekranlarında dile getirdiğimiz düşüncelerimiz bugün de geçerliliğini koruyor: “Türkiye ve Azerbaycan’ı iki kardeş gibi değerlendirirsek bir kardeşin parmağı acısa diğeri bunu hissetmeli.” İkinci Karabağ Savaşı’nda Türkiye’nin verdiği desteği ve Sayın İlham Aliyev’in o günlerdeki şu ifadesini kendisine hatırlatalım: “Bu savaşa dışarıdan müdahale eden olursa Türk F-16’larını semalarında görecekler.” Türkiye’den aldığı mühimmat desteğiyle savaşa giren Azerbaycan ordusu, ilk haftalarda Ermenistan’ın işgal güçlerine karşı önemli bir üstünlük sağladı. Ancak yaşanan ilk kayıpların faturası, orduyu komuta eden Genelkurmay Başkanı Necmeddin Sadıkov’a kesildi. Bunun üzerine Türkiye, savaş stratejisini planlamak amacıyla Korgeneral Bahtiyar Ersay ile sekiz yardımcısını ve envanterindeki birkaç Bayraktar TB2'yi Bakü’ye gönderdi. 27 yıl boyunca savaşı dürbünle seyreden Necmeddin Sadıkov göz hapsine alındı. Sahada Korgeneral Bahtiyar Ersay’ın ilk hamleleri, savaşta üstünlüğün Azerbaycan ordusuna geçmesini sağladı. Ermeni hükümeti geri çekilmeye başlarken, kendi sivillerini dahi yolları açmak amacıyla vurdu ve teçhizatını Erivan yakınlarına kadar çekti. Karabağ Savaşı sırasında Bayraktar TB2'lerde kullanılan Kanada yapımı MX15 optikleri de uluslararası gündeme geldi. Kanada hükümeti, 2020 sonbaharında Türkiye'ye yönelik ilgili askeri malzeme ve teknoloji ihracat izinlerini askıya aldı. Yapılan incelemenin ardından 12 Nisan 2021'de Kanada Dışişleri Bakanlığı, Kanada teknolojisinin Karabağ çatışmasında kullanıldığına dair güvenilir kanıt bulunduğunu açıklayarak askıya alınan 29 ihracat iznini iptal etti. Zor zamanda gösterilen dayanışmanın bütün karşılığı parayla ölçülebilir mi? Karabağ’ın hatırasına yakışan, bu dayanışmayı karşılıklı güvenle yaşatmaktır. KARDEŞLİK, ORTAK ACILARA DA DUYARLI OLMAYI GEREKTİRİR Bugün aynı güven, Gazze ve İsrail’e ulaşan petrol ticareti konusunda da sınanıyor. Geçmişte Akit TV canlı yayınlarında dile getirdiğim ve internetten izlenebilecek ambargo çağrım açıktır: Uluslararası yükümlülükler gözetilerek petrol akışını durdurabilecek hukuki, ticari ve diplomatik seçenekler Azerbaycan tarafından araştırılmalı ve kısıtlayıcı tedbirler değerlendirilmelidir. Ekonomik çıkarları konuşurken savaşın ortasında hayatını kaybeden Karabağlı siviller gibi Gazzeli sivillerin acısını da duymalıyız. Azerbaycan’daki başörtüsü tartışmaları ise kardeşliğimizin vicdanına dokunan başka bir meseledir. Bizde şehit kavramı inançla başlar, imanla bütünleşir. Dinimizin bir emri olan başörtüsü nedeniyle eğitimden veya çalışma hayatından dışlanan anaların, bacıların şehit çocuklarıyla kazanılan savaşlarda, onların emanetlerine ihanet edilmemelidir. Bu tür kısıtlamaları Aliyev yönetimi açısından ciddi bir hata olarak görüyorum. BAŞÖRTÜSÜ NEDEN YASAK OLSUN? Dünyada İslam’la mücadele eden İngiltere, İskoçya ve Galler gibi yerlerde, ayrıca Müslüman olmayan Kanada, Almanya, Norveç, Finlandiya ve İsveç gibi ülkelerde başörtüsü serbestken, inancı ve ülkesi için canını veren aziz şehitlerin ülkeleri Azerbaycan ve Kazakistan’da başörtüsü neden yasak olsun? Türkiye’nin benzer mağduriyetlerle dolu yakın geçmişi ve kadim siyasi tarihi, bu ülkelere referans ve örnek olmalıdır. Bu olaylar karşısında Türk milleti olarak duyduğumuz hoşnutsuzluğu anlatmak için kelimeler bile kifayetsiz kalmaktadır. Türkiye’de rahatsızlık uyandıran meselelerde Aliyev yönetiminin adının tekrar tekrar öne çıkması, benim açımdan kardeşi kardeşe gücendiren bir tablo oluşturuyor. Biriken kırgınlıklar, zamanında ve samimiyetle konuşulmadığında halklar arasındaki güveni de yıpratır. DİPLOMASİNİN GÖREVİ KIRGINLIKLARI BÜYÜMEDEN GİDERMEKTİR Tam burada diplomasiye önemli bir görev düşüyor. Önceki dönem Bakü büyükelçilerimizden Hulusi Kılıç’ı, sorunları büyümeden sezebilen, akılcı ve pratik çözümler geliştiren bir diplomat olarak değerlendiriyorum. Benim gözlemim, Türkiye’de rahatsızlık doğurabilecek meseleleri diplomatik bir dille Aliyev’e aktarabilen hassas yaklaşımının ilişkileri koruduğu yönündedir. Bugünkü Büyükelçimiz Birol Akgün’den beklentim de bu önleyici ve açık sözlü diplomasidir. Kamuoyuna yansıyan tutumu, “Ne şiş yansın ne kebap.” anlayışıyla, önsezisiz biçimde gelişmeleri izlemekle yetinildiği izlenimini oluşturuyor. Kapalı kapılar ardındaki bütün temaslarının etkili olmadığını bilmekteyiz. Ancak hissedilen sessizliğin doğurduğu sorunlar ortadadır: Kardeşlik ilişkisini zedeleyen kaygılar, muhataplara yeterince açık aktarılıyor mu? KASSAK – USSAM Mahkemeleri Komisyonu olarak savunduğumuz delile dayalı adalet anlayışı, kendi sözlerimize de sorumluluk yüklüyor. İddiaları belgelemek, karşı açıklamaları dinlemek ve hukuki kanaatlerle ispatlanmış olguları birbirinden ayırmak amacıyla uluslararası delilleri topluyor, arşivliyoruz. Bu aşamada bile Karabağ zaferi öncesinde birlikte yola çıktığımız Azerbaycanlı yol arkadaşlarımızın bir kısmı, zafer sarhoşluğunun enaniyetiyle çıktığımız bu yolda gemiyi terk etmiştir. Biz kaptanlar olarak aynı titizlik ve inançla, Hocalı’daki başörtülü şehitlerimizin anısını unutmayacak, onları incitmeyeceğiz. Bir daha Srebrenitsa’daki annelerimizin başörtüsüne düşman postallarının basılmasına izin vermeyeceğiz. Gazze’deki kız kardeşlerimizin başörtüsünü, rahmetli Necmettin Erbakan Hocamızın söylemiyle, “Siyonizm = İsrail, timsahın ağzı gibidir.” ifadesindeki İsrail canavarının ağzına, yani kaderlerine terk etmeyerek yolumuza devam ediyoruz. Gemiyi terk edenlerin ticari çıkarlarını inandıkları değerlerin üstünde tutmalarının tarihî bir yanılgı olduğunu hatırlatmak isteriz. Biz tarihi yazarken onlar kara talihlerine ağlıyorlar. Türk şair Cengiz Numanoğlu der ki: “Rütbe var, yazılır mezar taşına, Zaman sellerinde aşınır gider. Rütbe var, yazılır cennet arşına, Sonsuzdan sonsuza taşınır gider.” Sayın Aliyev’e çağrım, Türkiye’de yükselen bu kaygıları kardeşliğin içinden gelen samimi bir uyarı olarak değerlendirmesidir. Diplomatlarımızdan beklentim ise kırgınlıklar derinleşmeden çözüm yollarını açmalarıdır. Karabağ’da birlikte sevindik. Kardeşliğimizi geleceğe taşımak için dün Akit TV’de söylediğim gibi bugün de birbirimizin acısını hissetmeli, kaygısını ve haklı eleştirisini duyabilmeliyiz. Salih Kurt USSAM Mahkemeleri Komisyonu Başkanı